HÂM MỘ THỂ THAO GIÚP BẠN HẠNH PHÚC NHƯ THẾ NÀO?

2

Hâm mộ thể thao đem lại cho bạn điều gì?
Hình: vietnammoi

Có những bằng chứng rõ ràng cho thấy việc ủng hộ một đội tuyển thể thao sẽ có lợi cho sức khoẻ tinh thần của bạn. Thật vậy, nhiều nghiên cứu cho thấy huyết áp của bạn sẽ tăng lên khi trận đấu đang diễn ra và testosterone của bạn sẽ giảm mạnh nếu đội của bạn thua cuộc. Theo nghiên cứu của GS Daniel Wann - nhà tâm lý học thể thao tại Murray State University, cộng đồng người hâm mộ cũng có liên hệ tới mức độ viên mãn và hạnh phúc với đời sống xã hội cao hơn, đồng thời giảm thiểu cảm giác cô đơn và tách biệt,.

Wann, tác giả quyển sách Sport Fans: The Psychology And Social Impact Of Spectator, giải thích rằng có 2 con đường khác nhau mà hâm mộ thể thao có thể khiến cho bạn cảm thấy hạnh phúc hơn.

“Thứ nhất, hãy hâm mộ một đội tuyển thành công, và thứ hai là hãy đơn giản đồng nhất với họ,” Wann chia sẻ. “Bạn có thể nhận được những lợi ích này kể cả khi đội bạn ủng hộ chơi không tốt; chúng tôi cũng tìm thấy kết quả tích cực tương tự với những đội có lịch sử hay thất bại,” ông nói thêm.

Sau cùng, Wann cho biết, kết quả này chung quy là cách mà một cộng đồng nâng đỡ tinh thần chúng ta. Những người hâm mộ thể thao đơn giản là một dạng cộng đồng khác, giống như cộng đồng thích mặc trang phục Star Wars hay những nhóm người mua vé opera trọn mùa (cho phép một người muốn đi dự bao nhiêu buổi hòa nhạc tùy ý, trong một thời gian nhất định).

 “Sự thật đơn giản chỉ là chúng ta tìm kiếm cách thức để đồng nhất với điều gì đó, để có cảm giác thuộc về một nhóm các cá nhân đồng điệu về tư tưởng,” Wann cho biết. “Nhiều người có thể không hiểu được tại sao có những người lại hâm mộ thể thao đến vậy, câu trả lời của tôi là: hãy suy nghĩ xem, trong cuộc sống của mình, bạn quan tâm đến điều gì và muốn đồng nhất với điều gì. Thể thao là những điều mà những người hâm mộ này lựa chọn.” Bản thân Wann cũng theo dõi sát sao ít nhất 4 câu lạc bộ: 2 câu lạc bộ bóng rổ nam (Murray State Racers và Kansas Jayhawks), 2 câu lạc bộ bóng chaỳ (Kansas City Royals và Chicago Cubs). Và ông chưa từng bỏ lỡ bất kỳ trận đấu nào của đội Racers trên sân nhà.

Vẫn còn một khía cạnh khác mà thể thao vượt trội hơn so với các cộng đồng văn hoá khác, Wann cho biết thêm.

 “Bạn sẽ không biết được ai sẽ giành cúp vô địch năm nay, bạn cũng sẽ không thể đoán được ai sẽ vô địch vào năm tới” Wann nói. “Nhưng nếu bạn xem 1 tập phim Star Wars mới, và sau đó xem lại nó lần nữa, tôi dám chắc rằng nó chỉ có một kết cục giống nhau.”

Vì vậy, lần tới khi có người nói đến mức độ hâm mộ cả bạn, hãy nói cho họ biết, tất cả việc vẽ lên mặt, các giải đấu tưởng tượng, hay những buổi xem bóng đá chung với nhóm hâm mộ có ý nghĩa rất quan trọng đối với sức khỏe tinh thần của bạn.

1.    Hâm mộ thể thao mang lại cho bạn một cộng đồng

 “Lâu nay, chúng ta đều biết trong tâm lý học cảm giác kết nối và liên hệ với người khác có ý nghĩa quan trọng đối với sự viên mãn,” Wann phát biểu. “Hâm mộ thể thao giúp bạn có được những liên kết này, sau đó chính những liên kết đó sẽ mang lại sức khoẻ tâm lý và xã hội cho bạn.”

Hâm mộ thể thao kết nối mọi người
Ảnh: Kênh 14

Ví dụ, một việc đơn giản là đội mũ của câu lạc bộ có thể mang lại hiệu ứng mạnh mẽ trong cảm giác cộng đồng của một cá nhân, Wann cho biết. Giả như nếu bạn đội chiếc mũ của đội Boston Red Sox khi đi qua Boston. Vài người đi đường sẽ ra hiệu, đập tay, cụng tay hay thậm chí dừng lại để nói chuyện với bạn về đội nhà và triển vọng của câu lạc bộ.

 “Tất cả những người này đều sẽ trở thành bạn bè và là đồng chí của bạn, dù cho bạn thậm chí không biết tên họ, bạn chưa gặp họ bao giờ, và có lẽ sẽ không bao giờ gặp họ lần nữa,” Wann cho biết. “Nhưng bạn cảm nhận được cảm giác kết nối đối với thế giới xung quanh bạn.”

2.    Đến lượt mình, cộng đồng sẽ thúc đẩy cảm giác viên mãn nơi bạn

Khi bạn xem một trận đấu với những người khác, dĩ nhiên ít nhất cảm giác cô đơn của bạn sẽ tạm thời giảm xuống trong thời gian đó. Nhưng nghiên cứu của Wann cho thấy, chỉ đơn giản biết hay cảm nhận rằng mình là một phần của một cộng đồng lớn hơn cũng đã mang đến tác động tích cực dài hạn. Thực tế, người hâm mộ thể thao cho biết mức độ cô đơn thấp hơn dù cho trận đấu có đang diễn ra hay không.

 “Chúng tôi đã đến các lớp học, chúng tôi cũng đến những phòng tập thể ở ký túc xá và vẫn tìm thấy hiệu ứng phổ quát này,” Wann cho biết. “Họ có mức độ kết nối với những người khác kéo dài và cảm giác về sự cô đơn, tách biệt được giảm thiểu dù cho họ có đang xem trận đấu hay không.”

3.    Hâm mộ thể thao đem đến cho chúng ta một ngôn ngữ chung

Là người hâm mộ của một câu lạc bộ thể thao có thể có những gốc rễ sâu xa kết nối chúng ta với người khác xuyên thời gian, vượt qua những giới hạn chia cách con người qua các thế hệ, GS., TS. Alan Pringle, chuyên môn về chăm sóc sức khỏe tinh thần tại ĐH Nottingham, cho biết. Ông cũng lưu ý là bóng đá, môn thể thao phổ biến nhất tại Anh, mang đến cho các gia đình một “ngôn ngữ chung” kết nối tất cả các thành viên.

Thể thao kết nối mọi thế hệ

 “Hầu hết các cụ ông đều không hứng thú với các trò chơi điện tử tân tiến, và hầu như tất cả những đứa cháu trai đều không thật sự muốn nghe về những thứ từng được sử dụng trong các mỏ than,” Pringle viết. “Nhưng một trận đấu thường mang đến cho cả 3 thế hệ trong một gia đình một trải nghiệm sẻ chia, một ngôn ngữ chung và một cảm xúc đồng nhất khó tìm thấy trong nhiều phương diện khác của cuộc sống.”

4.    Cộng đồng người hâm mộ là một không gian an toàn

Pringle cũng lưu ý rằng trong nền văn hóa mà nam giới thường phải kiềm nén thể hiện cảm xúc, cộng đồng người hâm mộ cho họ một không gian an toàn để cảm nhận, khóc, cười hay thể hiện những cảm xúc khác.

Thể thao cho phép thể hiện cảm xúc
Nguồn: Lao động

 “Những khó khăn điển hình về thể hiện cảm xúc mà nam giới ở Anh hay gặp có nghĩa là họ bị giới hạn trong các cơ hội thể hiện cảm xúc ra bên ngoài và vì vậy thường nội hóa chúng,” Pringle viêt. “Đối với nhiều người, bóng đá cho họ một không gian an toàn, nơi việc bộc lộ cảm xúc được chấp nhận (thậm chí họ có thể khóc hay ôm một người đàn ông khác!).”

Trong nghiên cứu của Pringle, ông tìm hiểu cách thức việc theo dõi một giải bóng đá địa phương sẽ mang đến cho nam giới phương thức an toàn để bộc lộ danh tính, giảm căng thẳng và cảm nhận về tính liên tục ra sao. Ông dẫn lại lời một cổ động viên câu lạc bộ Mansfield Town, “Khi còn nhỏ tôi thườn đến đây, khi lập gia đình tôi đã đến đây, khi li dị tôi cũng đến đây, khi kết hôn lần nữa tôi lại đến đây, và khi li dị lần 2, tôi cũng lại đến đây, đó là thứ không thay đổi duy nhất trong cuộc đời tôi.”

5.    Cộng đồng cổ động viên cho phép mọi người cùng trải nghiệm thành công

Cuối cùng, việc hâm mộ một môn thể thao đem lại cho một số người một trải nghiệm hiếm có: sự thành công. Cảm giác chiến thắng, dù gián tiếp, là một cảm xúc đáng giá trong những thời khắc rắc rối, GS tâm lý học Ronald F. Levant thuộc ĐH Akron phát biểu.

 “Đồng nhất với đội tuyển mà bạn hâm mộ là một trong những cách bạn có thể gián tiếp trải nghiệm sự thành công, và trong đời thực, thành công là điều rất khó khăn,” Levant trả lời trong một bài báo vào năm 2010. “Chúng ta có những lúc thăng trầm, rất nhiều thứ không phải lúc nào cũng đúng như kế hoạch… đặc biệt là trong nền kinh tế hiện nay.”

Và đối với những người hâm mộ yêu mến một môn thể thao đủ để có thể chơi được nó, cảm giác thành công thậm chí còn quan trọng hơn. Pringle cho biết tại thị trấn của ông ở Nottingham, các dịch vụ y tế tài trợ các giải bóng đá để những nam thanh niên có trầm cảm, tâm thần phân liệt và các vấn đề liên quan đến nghiện chất có thể tham gia thi đâú thường xuyên.

 “Điều thú vị là đó là nơi trong cuộc sống họ có thể trải nghiệm cảm giác thành công thật sự,” Pringle viết. “Nếu bạn giỏi bóng đá, bạn sẽ phát triển các kỹ năng chơi bóng vào khoảng 13-14 tuổi, vì vậy, rất nhiều bạn trẻ ở đây dù thất bại khi cố gắng trong nhiều lĩnh vực của cuộc sống nhưng lại chơi bóng khá giỏi. Khi ở trên sân, họ có thể tham gia vào hoạt động mà các triệu chứng của họ, trong nhiều trường hợp, chỉ còn tác động rất nhỏ.”

Nguồn: https://www.huffingtonpost.com/2015/01/30/sports-fan-mental-health-benefits_n_6565314.html

Dịch: S.N-Hành Lang Tâm Lý

Đọc tiếp

BẤT BÌNH ĐẲNG KINH TẾ TÁC ĐỘNG ĐẾN TÂM LÝ NHƯ THẾ NÀO?

1

Chênh lệch giàu nghèo

Bất bình đẳng về kinh tế đang ngày càng trở nên trầm trọng hơn. Ở đa phần các quốc gia công nghiệp, phân phối tài sản và thu nhập ngày càng tập trung vào một nhóm. Ở Hoa Kỳ, nhóm 10% những người giàu nhất có mức thu nhập cao gấp 9 lần mức trung bình của những nhóm còn lại, còn ở Úc tỉ lệ là xấp xỉ 5 lần.

Sự gia tăng của bất bình đẳng về kinh tế có liên hệ tới một loạt các vấn đề về kinh tế và xã hội khác. Những xã hội bất bình đẳng thường có sức khoẻ kém, tỉ lệ béo phì, bạo lực cao, nhiều bất ổn chính trị, và nhiều tham nhũng trong các cơ quan chính quyền.

Các tác động về tâm lý

Một điều mà ít người biết đến là bất bình đẳng kinh tế cũng có những tác động tiêu cực đến tâm lý. Ví dụ, có bằng chứng cho thấy những người sống trong các xã hội bất bình đẳng thường có mức độ hài lòng về cuộc sống (life satisfaction) thấp và có tỉ lệ trầm cảm cao. Những tác động tâm lý lên cá nhân có thể giúp giải thích những tác hại của bất bình đẳng trên quy mô lớn hơn về phương diện xã hội.

Một nghiên cứu tổng quan khá quan trọng đã giúp minh chứng cho vai trò của hai hiện tượng tiêu biểu. Nicholas Buttrick và Shigehiro Oishi cho rằng bất bình đẳng kinh tế làm mất lòng tin (mistrust) và gia tăng cạnh tranh địa vị (status competition). Những hiện tượng này làm nảy sinh các tác động lên sức khoẻ và tinh thần trong các xã hội bất bình đẳng.

Mất lòng tin

Buttrick và Oishi cho thấy bất bình đẳng có liên hệ tới việc con người mất lòng tin lẫn nhau. Những người nhận thấy chênh lệch giàu nghèo lớn có xu hướng tin rằng hệ thống kinh tế thiếu công bằng và những người khác đang tiến thân bằng những cách thức thiếu minh bạch.

Vấn đề mất lòng tin này được gia tăng bởi mức độ phân biệt đối xử dựa trên tầng lớp. Điều này làm giảm cơ hội cho con người tương tác với không gian bên ngoài môi trường kinh tế xã hội khép kín mà họ sinh sống. Sự kết hợp giữa mất lòng tin và ‘xa lạ với xã hội’ sẽ dẫn đến việc thiếu tính gắn kết xã hội (social cohesion). Đồng thời, cảm giác về sự phân chia kinh tế xã hội sẽ trở nên nghiêm trọng và là không thể tránh khỏi.

Mất niềm tin làm giảm tính kết nối xã hội và ứng xử văn minh. Nghiên cứu so sánh các bang ở Hoa Kỳ cho thấy những người sống trong những bang bất bình đẳng thường ít tham gia vào các nhóm xã hội, một trong những dạng thiếu liên kết xã hội dẫn đến những tác động tiêu cực đến sức khoẻ. Những người giàu có sinh sống trong những bang trên cũng thường ít đóng góp từ thiện.

Những người sống trong các bang bất bình đẳng thậm chí còn cho thấy những khác biệt trong nhân cách và xu hướng thực hiện các hành vi phi đạo đức. Một nghiên cứu cho thấy họ thường có mức điểm thấp trong nét nhân cách dễ chịu (agreeableness) – nét nhân cách thể hiện xu hướng thân thiện và hợp tác.

Một nghiên cứu khác cho thấy những người sống trong các bang trên cũng thường tìm kiếm trên Google những cách để gian lận trong thi cử và học thuật.

Giảm lòng tin trong các xã hội bất bình đẳng kinh tế có những tác động nghiêm trọng đến xã hội. Mức độ tin tưởng thấp một phần chịu trách nhiệm cho mối tương quan giữa bất bình đẳng và tỉ lệ tử vong. Mối liên hệ này được quan sát trên 33 nước và vẫn có ý nghĩa dù đã kiểm soát về thống kê các chi tiêu dành cho y tế công cộng. Nó cũng giải thích một phần mối liên hệ giữa bất bình đẳng và tỉ lệ giết người ở các quốc gia trên.

Tóm lại, một xã hội nơi người dân không tin tưởng lẫn nhau sẽ phải đối mặt với những nguy cơ về sức khoẻ và bạo lực. Các xã hội trên thường có mức bất bình đẳng kinh tế cao.

Cạnh tranh địa vị

Theo Buttrick và Oishi, mất lòng tin là một trong những tiến trình tâm lý chịu trách nhiệm cho những tác động tiêu cực của bất bình đẳng lên xã hội. Người dân trong các xã hội có bất bình đẳng lớn thường quan tâm tấn việc họ đứng đâu trong bậc thang địa vị.

Lo âu về vị thế có thể xuất hiện dưới hình thức lo sợ mất vị thế về kinh tế hay lo ngại về việc người khác sẽ đánh giá vị thế của mình ra sao. Điều này có thể được thể hiện trong chính chủ nghĩa tiêu thụ (consumerism). Những người sống trong xã hội bất bình đẳng sẽ tìm mua những mặt hàng tiêu thụ mang tính địa vị cao hơn, ví dụ như các nhãn hiệu đắt tiền.

Mối bận tâm về việc thể hiện địa vị cao có thể ảnh hưởng đến chính cảm giác bản ngã của cá nhân. Trong một nghiên cứu, những người sống trong các quốc gia có bất bình đẳng kinh tế thường sẽ xem mình có những đặc điểm được ‘ưa thích’ cao hơn mức trung bình. Kiểu “tự nâng cấp” (self-enhancement) này là tác nhân chính dẫn đến tính ái kỷ (narcissism).

Là nguyên nhân hay là kết quả?

Nghiên cứu trên bất bình đẳng tô vẽ một bức tranh u tối về các tác động tâm lý. Tuy nhiên, liệu có phải bất bình đẳng về phân phối thu nhập hay tài sản tạo ra những tác hại này? Có lẽ bất bình đẳng, mất lòng tin, lo âu địa vị, bệnh tật và mất liên kết xã hội chỉ là triệu chứng của những vấn đề tiềm tàng bên dưới hệ thống kinh tế.

Mối liên hệ nguyên nhân-kết quả giữa bất bình đẳng kinh tế và các tác hại được minh chứng thông qua các nghiên cứu chiều dài và thực nghiệm. Ví dụ, một nghiên cứu mới đây theo dõi bất bình đẳng trong thu nhập và mức độ hài lòng cuộc sống từ năm 1984 đến năm 2012 được khảo sát với quy mô lớn tại Đức. Trong những năm mà bất bình đẳng có mức độ cao, hài lòng về cuộc sống thường thấp. Mối quan hệ này được giải thích bởi mức độ lo âu về kinh tế trong những năm đó.

Các thực nghiệm cũng cho thấy bất bình đẳng có thể tạo ra những hệ quả tiêu cực. Trong một nghiên cứu, những người tham gia được cho tham gia vào một trò chơi trao đổi tài sản công (public goods game). Trong đó, mỗi người có thể chọn đóng góp cho những người cùng chơi để cả hai cùng có lợi hay chỉ quan tâm đến lợi ích của bản thân. Cuối cùng, họ sẽ quyết định liệu bản thân muốn duy trì hay chấm dứt mối liên hệ với những người chơi khác.

Khi bắt đầu trò chơi, những người tham gia sẽ được phân ngẫu nhiên vào những nhóm có điều kiện bình đẳng, hay bất bình đẳng vừa và cao. Kết quả cho thấy khi bất bình đẳng tài sản là rõ rệt, mức bất bình đẳng cao thường có những hệ quả tiêu cực.

Dưới những điều kiện bất bình đẳng, những người chơi có nhiều tài sản sẽ ít đóng góp cho những người ít tài sản hơn. Họ cũng hành xử theo hướng tư lợi nhằm duy trì tài sản của mình. Mức hợp tác trung bình giữa các nghiệm thể sẽ giảm, mạng luới kết nối xã hội sẽ trở nên mỏng hơn và dẫn đến việc làm mất cơ hội tại ra tài sản mới.

Những kết quả trên cho thấy bất bình đẳng kinh tế có những tác hại tâm lý và xã hội rất thực tế. Việc hiểu bất bình đẳng ảnh hưởng đến tâm trí và hành vi con người ra sao sẽ rất quan trọng nếu chúng ta mong muốn có hiểu biết đầy đủ về những tác động lớn hơn của bất bình đẳng đối với xã hội.

Link nguồn: https://theconversation.com/distress-status-wars-and-immoral-behaviour-the-psychological-impacts-of-inequality-75183

Dịch: Hành Lang Tâm Lý

https://www.facebook.com/hanhlangtamly/

Đọc tiếp